Fizjologia

1. Cykl pracy serca

1.1 Fazy cyklu

Skurcz (systole) i rozkurcz (diastole):

1) Napełnianie komór (diastole) -zastawki AV otwarte, krew z przedsionków do komór

2) Skurcz izowolumetryczny -wszystkie zastawki zamknięte, ciśnienie rośnie

3) Wyrzut (ejection) -zastawki półksiężycowate otwarte, krew do aorty/t. płucnej

4) Rozkurcz izowolumetryczny -wszystkie zastawki zamknięte, ciśnienie spada

Pojemność minutowa (CO):

CO = HR × SV   (częstość × objętość wyrzutowa)

Norma: CO ≈ 5 L/min (70 bpm × 70 mL). SV = EDV − ESV (objętość końcoworozkurczowa − końcowoskurczowa).

Przykład: HR = 80/min, SV = 65 mL → CO = 80 × 0.065 = 5.2 L/min.

Prawo Franka-Starlinga: Im większe rozciągnięcie mięśnia sercowego (↑ preload/EDV), tym silniejszy skurcz (↑ SV). Serce „dopasowuje" wyrzut do napływu.

Kluczowe: Tony serca: I ton (zamknięcie zastawek AV) = początek skurczu. II ton (zamknięcie zastawek półksiężycowatych) = koniec skurczu. Starling = autoregulacja serca.

2. Układ bodźco-przewodzący i EKG

2.1 Droga impulsu, załamki EKG

Droga impulsu: Węzeł SA (rozrusznik, ~70/min) → przedsionki → węzeł AV (opóźnienie ~0.1s) → pęczek Hisa → odnogi → włókna Purkinjego → komory

Element EKGCo reprezentuje
Załamek PDepolaryzacja przedsionków
Odcinek PQOpóźnienie w węźle AV
Zespół QRSDepolaryzacja komór
Załamek TRepolaryzacja komór
P PQ QRS T P QRS T systole diastole

Prawidlowy zapis EKG: zalamek P (depolaryzacja przedsionkow), zespol QRS (depolaryzacja komor), zalamek T (repolaryzacja komor). 2 pelne cykle.

Kluczowe: Wezel SA = naturalny rozrusznik (najszybszy automatyzm). Repolaryzacja przedsionkow ukryta w QRS. Opoznienie AV zapewnia sekwencyjny skurcz (przedsionki, potem komory).

3. Hemodynamika

3.1 Ciśnienie, opór, przepływ

Prawo Ohma dla krążenia:

Q = ΔP / R   (przepływ = różnica ciśnień / opór)

Prawo Poiseuille'a:

R = 8ηL / πr⁴   (opór ∝ 1/r⁴ -promień DOMINUJE!)

Dwukrotne zmniejszenie promienia naczynia → opór rośnie 16× → przepływ spada 16×.

Ciśnienie tętnicze:

MAP ≈ DBP + ⅓(SBP − DBP)   (średnie ciśnienie tętnicze)

Przykład: 120/80 mmHg → MAP ≈ 80 + ⅓(40) ≈ 93 mmHg.

Kluczowe: r⁴ = promień naczynia to najsilniejszy regulator oporu i przepływu. Arteriole = główne naczynia oporowe (regulują ciśnienie i dystrybucję krwi).

4. Wymiana gazowa i transport O₂/CO₂

4.1 Dyfuzja, hemoglobina, krzywa dysocjacji

Prawo Ficka (dyfuzja): Wymiana ∝ (powierzchnia × rozpuszczalność × ΔP) / grubość błony

Transport O₂: 98.5% z hemoglobiną (HbO₂), 1.5% rozpuszczone w osoczu.

Krzywa dysocjacji Hb-O₂: sigmoidalna (kooperatywność). Przesunięcia:

W prawo (↓ powinowactwo, łatwiej oddaje O₂): ↑Temp, ↑ CO₂, ↑ H⁺ (↓ pH), ↑ 2,3-DPG -efekt Bohra

W lewo (↑ powinowactwo): ↓ Temp, ↓ CO₂, ↑ pH, ↓ 2,3-DPG, HbF (hemoglobina płodowa)

Transport CO₂: 70% jako HCO₃⁻ (w osoczu), 23% z hemoglobiną (karbaminohemoglobina), 7% rozpuszczone.

Kluczowe: Efekt Bohra = w tkankach (↑CO₂, ↑T, ↓pH) Hb oddaje O₂ łatwiej. W płucach odwrotnie. Krzywa sigmoidalna = kooperatywność wiązania O₂.

5. Mechanika oddychania

5.1 Objętości, pojemności, surfaktant

ObjętośćWartośćOpis
TV (oddechowa)~500 mLSpokojny wdech/wydech
IRV (zapasowa wdechowa)~3000 mLMaksymalny dodatkowy wdech
ERV (zapasowa wydechowa)~1100 mLMaksymalny dodatkowy wydech
RV (zalegająca)~1200 mLZawsze w płucach (nie da się wydmuchać!)
VC (pojemność życiowa)~4600 mLTV + IRV + ERV
TLC (całkowita)~5800 mLVC + RV

Surfaktant = mieszanina fosfolipidów (DPPC) produkowana przez pneumocyty II. Zmniejsza napięcie powierzchniowe w pęcherzykach płucnych → zapobiega ich zapadaniu (atelektazie). Brak u wcześniaków → zespół zaburzeń oddychania (RDS).

Kluczowe: RV -jedyna objętość niemierzalna spirometrem. VC = TV + IRV + ERV. Surfaktant = kluczowy dla rozprężenia pęcherzyków.
0 / 49 pkt
Zadanie 12 pkt

I ton serca odpowiada zamknięciu zastawek:

Zadanie 22 pkt

CO = HR × SV. Ile wynosi CO przy HR = 75/min i SV = 60 mL? [L/min]

Zadanie 32 pkt

Prawo Franka-Starlinga mówi, że:

Zadanie 43 pkt

Uporządkuj elementy układu bodźco-przewodzącego w kolejności przewodzenia impulsu (od rozrusznika do mięśnia):

Włókna Purkinjego
Węzeł SA (zatokowo-przedsionkowy)
Pęczek Hisa + odnogi
Węzeł AV (przedsionkowo-komorowy)
Zadanie 53 pkt

Na schemacie EKG zaznaczono 3 elementy. Dopasuj każdy do procesu elektrycznego:

A B C

(1 pkt) Element A (mały wychył):

(1 pkt) Element B (wysoki, ostry wychył):

(1 pkt) Element C (szeroki, łagodny wychył):

Zadanie 62 pkt

MAP przy ciśnieniu 130/70 mmHg wynosi ok.:

Zadanie 72 pkt

Dwukrotne zmniejszenie promienia naczynia zwiększa opór:

Zadanie 82 pkt

Uporządkuj formy transportu CO₂ we krwi od największego udziału do najmniejszego:

Rozpuszczony w osoczu (~7%)
Jako HCO₃⁻ -wodorowęglany (~70%)
Jako karbaminohemoglobina (~23%)
Zadanie 93 pkt

Zaznacz wszystkie czynniki przesuwające krzywą dysocjacji Hb-O₂ w prawo (↓ powinowactwo):

Zadanie 103 pkt

Reakcja transportu CO₂ w erytrocytach:

CO₂ + H₂O → H₂CO₃ → H⁺ + HCO₃⁻

(1 pkt) Który enzym katalizuje tę reakcję?

(1 pkt) Gdzie odbywa się ta reakcja?

(1 pkt) Co dzieje się z HCO₃⁻ po powstaniu?

Zadanie 112 pkt

Objętość zalegająca (RV) to:

Zadanie 123 pkt

Dopasuj objętości/pojemności płucne do opisów:

(1 pkt) Objętość oddechowa (TV, ~500 mL) to:

(1 pkt) RV (~1200 mL) jest niemierzalna spirometrią, bo:

(1 pkt) TLC = VC + ?

Zadanie 132 pkt

Pojemność życiowa (VC) to:

Zadanie 142 pkt

Prawda czy fałsz: „Arteriole to główne naczynia oporowe -regulują ciśnienie tętnicze."

Zadanie 152 pkt

W fazie skurczu izowolumetrycznego:

Zadanie 162 pkt

Efekt Bohra ułatwia:

Zadanie 172 pkt

Opóźnienie przewodzenia w węźle AV (~0.1 s) jest ważne, bo:

Zadanie 183 pkt

Zaznacz wszystkie prawdziwe o hemoglobinie płodowej (HbF):

Zadanie 192 pkt

SV (objętość wyrzutowa) = EDV − ESV. Przy EDV = 130 mL i ESV = 50 mL, SV wynosi:

Zadanie 205 pkt

Pacjent wysiłkowy: HR wzrasta z 70 do 140/min, SV z 70 do 100 mL.

(1 pkt) CO spoczynkowe [L/min]:

(1 pkt) CO wysiłkowe [L/min]:

(1 pkt) Ile razy wzrósł CO?

(1 pkt) Wzrost SV tłumaczy mechanizm:

(1 pkt) Krzywa dysocjacji Hb przesuwa się przy wysiłku: